تبلیغات
فجر آزادی - شاخص‌های گفتمان امام خمینی (ره)
یکشنبه 17 اردیبهشت 1391

شاخص‌های گفتمان امام خمینی (ره)

   نوشته شده توسط: ارژنگ    نوع مطلب :مقالات ،امام خمینی (ره) ،

انقلاب اسلامی ایران بدون نام معمار بزرگ انقلاب امام خمینی (ره) در هیچ جای دنیا شناخته شده نیست و اندیشه‌های ایشان همواره الهام بخش انقلاب‌های جهان بوده و هست. جوهره این اندیشه را باید در رد سلطه پذیری و سلطه‌گری جست‌وجو نمود. به طوری که امروزه نیز اثرات این تفکر و اندیشه اسلامی در مطالبات مردمی کشورهای شمال آفریقا و خاورمیانه تبلور عینی دارد.

در این مسیر به‌رغم تلاش‌های گسترده غرب برای مصادره انقلاب‌های اخیر مردمی در شمال آفریقا و جهان عرب هنوز این انقلاب الهام‌بخشی خود را حفظ نموده است. باید گفت که تعریفی که امام از واژه سیاست و حکومت داشتند بسیار متفاوت‌تر از آنچه در علم سیاست و سیاستمداران به کار می‌برند، است.

ایشان عنصر دین را وارد سیاست نمود و بحثی را تحت عنوان سیاست الهی و حکومت الهی مطرح ساخت که در قاموس لغات سیاسی از آن تعبیر به حکومت خوبان و صالحان می‌شد، وی همواره در سیاست سه حوزه را متمایز می‌ساختند ابتدا سیاست را سیاست شیطان و سیاست حیوان و نهایتا سیاست الهی که مداوم به دنبال اجرای عملی آن بود.

از دیدگاه امام خمینی‌(ره) سیاست‌های آمریکا در جهان مصداق عینی سیاست شیطانی بود چرا که با افترا، تهمت، حیله، نیرنگ و فریب آمیخته است و به تعبیر دیگر، ماکیاولیستی یا همان سیاستی که هدف وسیله را توجیه می‌کند است.

 

 



 

در این راستا آمریکا به عنوان نمونه آشکاری از استعمار نوین با به کارگیری قدرت زور و تزویر و فریب ملت‌ها به دنبال تداوم سلطه و چپاول ثروت‌های جهان سوم بود.

در مرتبه بعدی امام خمینی، به سیاست مادی گرایانه یا همان سیاست حیوانی هم کوچک‌ترین ارزشی در مقام عمل قایل نبودند و از نظر وی اندیشه‌های الهام گرفته از اندیشه‌های ماتریالیستی هیچ شأن و منزلتی ندارد، اندیشه‌ای که وی مبتکر و معمار آن در جهان معاصر بود.

تحت عنوان سیاست الهی یاد می‌شد و منجر به پایه گذاری حکومت اسلامی یا سیاست الهی گردید. نکته اساسی که امام همواره در سیاست خارجی بر آن تاکید داشت نقش ملت‌ها در ترسیم آینده و هموار نمودن بستر مناسب برای حکومت اسلامی است و بحث مردم در این سیاست به قدری است که مشروعیت سیاست اسلامی به نوعی با هم پیوند خورده است، از این رو می‌بینیم که در همان وقوع انقلاب اسلامی بحث ارتباط با ملت‌ها به عنوان عنصر اساسی در سیاست خارجی ایران در دستور کار قرار می‌گیرد و در این مسیر سیاست و حکومت همان تدبیر امور اداره کشور و جایگاه حکومتی است و مبنای تدبیر در کلام ایشان قسط و عدالت فردی و اجتماعی و ممانعت از تبعیض‌ها و کج روی در جامعه است.

برای موشکافی بیشتر دیدگاه‌های امام خمینی(ره) لازم است مصادیقی که ذکر شد نگاهی هم به نحوه توزیع قدرت در سطح نظام بین‌الملل داشته باشیم، نظام بین‌الملل در زمان وقوع انقلاب اسلامی ایران بر اساس دوقطبی عمل می‌نمود یعنی جهان کمونیستی به رهبری شوروی سابق و جهان آزاد به رهبری آمریکا و کشورهای دیگر مجبور به تبعیت و پیروی از یکی از قطب‌های تعریف شده بودند و خارج از این تقسیم‌بندی‌ها و بلوک بندی‌های ابرقدرتهای آن زمان بین خود انجام داده بودند هیچ گونه تغییر و تحول اساسی صورت نمی‌گرفت لذا جهان سوم برای مبارزه و نیز رشد اقتصادی و توسعه موجب پذیرش یکی از الگوهای رایج سوسیالیستی یا لیبرالیستی بود.

تئوری که امام خمینی (ره) مبتکر آن در سیاست خارجی ایران و در دنیا بود، نفی گفتمان وضع موجود و تکیه بر گفتمان عدالت‌طلبانه طرد اساسی خشونت ساختاری نظام دوقطبی است. به تعبیر دیگر تئوری امام خمینی (ره) بر اساس تئوری‌های انتقادی روابط بین‌الملل قابل فهم و درک است، تئوری که اساس نظام موجود را قبول ندارد و هدفش نقد نظام موجود است.

در میان ما شاهد خشونت ساختاری در داخل در دوره رژیم شاه بودیم، خشونتی که ماهیت سلطه گونه میان واحدهای سیاسی کشور را به وجود آورده که با حضور گفتمان انقلاب امام این حوزه کاملاً از هم پاشید.

حوزه دیگر جنبه خشونت ساختاری در رابطه ایران و بلوک غرب بود به طوری‌که ایران در سالهای ۱۳۲۰تا ۱۳۵۷ قدرت میان بلوک غرب و شرق تقسیم شده و عمده تلاش امام خمینی(ره) نفی این سلطه بود.

بنابراین انقلاب اسلامی و گفتمان انقلابی امام، مدل جدیدی از حکومت بود که آزادی، استقلال و خود اتکایی از مشخصات بارز آن را تشکیل می‌داد واژگانی که برای مدت‌ها در حوزه بین‌الملل از آن یاد می‌شد به طوریکه بسط و گسترش این واژگان هنوز هم در دنیای معاصر ادامه دارد.

نکته دیگر که در گفتمان امام و تبلور آن را در سیاست خارجی نیز می‌توان مشاهده نمود، نگاه جهانشمولی ایشان به مسائل بین‌الملل است. به‌طوری ک

ه این رویکرد نه در قالب نگاه هابزی(واقع‌گرایی) نه نگاه کانتی(آرمان‌گرایی) نمی‌گنجد. ایشان بر پایان ظلم در جهان و قیام توده‌ها و حکومت مستضعفین تاکید داشتند و به نوعی استکبار جهانی را عامل اساسی بدبختی‌ها و تبعیض‌ها و جنگ‌ها اعلام می‌نمودند.

از این منظر در دیدگاه امام خمینی (ره) آگاهی بخشی به توده‌ها و ملل مستضعف بسیار مهم قلمداد می‌شد در این مسیر برای برپایی عدالت و نفی ظلم در سراسر دنیا، امام(ره) همواره بر ایجاد طرح نو و تحول‌آفرینی در کشورهای جهان سوم تاکید می‌ورزید و تحجر و پذیرش وضع موجود را عامل تداوم ظلم و استکبار جهانی اعلام می‌کرد.

لذا نگرش حضرت امام (ره) آگاهی بخشی و بستر ساز حقوقی مثل عدالت آزادی و سربلندی و عزت است که دین اسلام بارها بر آن تاکید داشته است. شواهد نشان می‌دهد الهام‌بخش بودن رهنمودهای امام خمینی (ره) در دنیای معاصر هنوز هم از جایگاه مناسبی برخوردار است.

در آستانه سی و سومین بهار انقلاب اسلامی ایران و گسترش بیداری اسلامی، غرب تلاش دارد با مصادره انقلاب‌های مردمی ضمن مما نعت از الگوپذیری ان از گسترش بیشتر آرمانهای انقلاب و اهداف الهی درمنطقه نیز جلوگیری کند، لذا شاهد گسترش تشدید تحریم‌ها و اقدامات خصمانه دشمن هستیم، در داخل نیز متاسفانه برخی‌ها با اقدامات سخیف درتلاشند که آرمان‌های امام خمینی(ره) و تاکیدات ایشان مبنی بر حفظ وحدت کلمه کم اثرتر گردد.

دمیدن بر تنور اختلافات و القای تقابل بین جمهوریت و اسلامیت نظام از جمله آسیب‌ها و آفت‌های موجود جامعه است. از این رو تنها گزینه برون رفت از مشکلات فعلی در داخل و پایداری در قبال تهاجم همه جانبه غرب علیه ایران، ‌بازگشت به اهداف و آرمانهای انقلاب و نیز دیدگاه امام خمینی(ره) و نیز توصیه‌ها و رهنمودهای  حکیمانه رهبر معظم انقلاب در امر حکومت‌داری است.